ප්‍රංශ විප්ලවය

 

1980 මගේ නෑදෑයෙක් වැඩවර්ජනයට අහුවුණා.උන්නැහේගේ  වයස එතකොටත් 40ක්  වගේ ඇති. පොඩි ළමයි තුන් දෙනෙක් ඉන්න තාත්තෙක්. බැරිම තැන එයා එයාගේ පුංච් මස්සිනා ඉන්න ප්‍රංශයට ඇතුළුවෙනවා. ජිවිතේ කරදර වුනත් තමාටම කියලා කොළඹට නුදුරින් ගෙයක් හදාගෙන දරුවන්ට කරදරයකින් තොරව කන්න බොන්න පුළුවන් මට්ටමින් ආර්ථිකව ස්ථාවර වෙනවා. එයා එහේ  කරන්න ඇත්තේ සුළු රැකියාවන්. ලංකාවේ නම් ගිණුම් ලිපිකරු විදිහට අමාත්‍යංශයක වැඩ කෙරුවේ. කොහොම හරි ලංකාවට යන්න එන්න මට්ටමට කොළයක් හදාගෙන පලවෙනි වරට ලංකාවට එන්නේ 90 දශකයේ මුල වගේ. අවාසනාවකට එතකොටත් අර පොඩි ළමයි ලොකු වෙලා තමන්ගේම මාර්ග වල. නරකම වැඩ නොකලත් එක දුවක් අඩු වයසින් දීගයකත් ගිහින්.

 අපි නෑදෑ සනුහරේ ඉතිං පිටරට ඉන්න නෑදෑයෝ ගේන තෑගි භෝග වලට කැමතියි. අපේ ඥාතියත් ඔය හැම ගෙදරකටම චෝකොලට්, සබන්, තුවා, පුංචි අයිෆල් කුළුනක ආකෘතියක් සමග  සලාද කොළ වේලන ප්ලාස්ටික් භාජනයකුත් බෙදුවා. දැන් නම් අපිට තේරෙනවා මේ වැඩේ උන්නැහේ කරන්න ඇත්තේ කොච්චර අමාරුවෙන්ද කියලා. ඒවුනත් ඉතිං අපි සලාද කොළ ගන්නේ බත් එක උඩින් සරසන්න වගේ සෙල්ලම් වැඩවලට. වැඩිපුර ඉතින් පලා මැල්ලුම් තමා. ඔය නිසා අර සලාද කොළ වේලනය  ටිකකාලයක් අපි හැමෝගෙම ගෙවල් වල රාක්ක සැරසුවා. අපේ ඥාතීන් ඕකට කිව්වේ "'ප්‍රංශ විප්ලවය"" කියලා.

 ඇත්තම  ප්‍රංශ විප්ලවය අපේ පවුල්වල ලොකු කුඩා හැමෝමත් දන්නවා. බොහොම මතුපිටින්. පාන් නැත්නම් කේක් කාපල්ලා කියපු නපුරු බිසවත්, ගිලටිනයත් තමයි ඉතින් මතක. සමාජ අධ්‍යනය පොතෙත් තිබ්බා. එතනින් එහාට මට ඕක වුවමනා උනේ නැහැ.

 මගේ නෑදෑයා තවමත් ප්‍රංශයේ ජීවත්වෙනවා. පුරවැසිකම නැහැ. ලංකාවට නිතරම යනවා එනවා. මම හිතන්නේ රජයෙන් යම් දීමනාවක් ලැබෙනවා.ඔහුගේ පුංචි මස්සිනාටත් ඔහුගේ පවුලටත්  ප්‍රංශ පුරවැසිභාවය තියනවා.

 අපිට දෙසැම්බර මාසයේ  පැරිසියේ දින කීපයක් ගත කරන්නත් පුළුවන් වුනා. තවත් නිවාඩු ගමනාන්තයක් වුන සුරික් නගරයේ  ඉඳලා පැය  හතරක දුම්රිය ගමනකින් අනතුරුව පැරිසියේ ගර්දී ලියොන් ප්‍රදේශයේ තමයි අපි නැවතුනේ. මගේ නෑදයත් හමුවුනා. ලංකාවෙන් පැමිණ (දෙමළ ) සංක්‍රමනිකයෝ  බහුලව ඉන්නේ Le Chapel  ආශ්‍රිතවනේ. මම ඒ පැත්තෙත් ගියා. ජිවන තත්වය නම් දකුණු ආසියාවේ නගරයක සිරිය තමයි. Quality of life එක වුවමනාවෙන් තියාගෙන ඉන්නවද මන්ද. Euro  රුපියල් වලට මරුකරහම එන වටිනාකම ඇරුනහම ඒ පැත්තේ ජීවත්වෙන එකේ අරුමයක් මම දැක්කේ නැහැ. පැරිසියේ සංක්‍රමික ජිවිත ගැන වෙනම ලියන්න ඕනේ.

මෙවර ශිත ඍතුව උදා වෙනකොටම තමයි අපි පැරිසියට ඇතුළුවුනේ. මේක විශේෂයෙන් ශිත කාලයටම කරපු සංචාරයක්. නැත්නම් ඉතින් යුරෝපය හොඳ සරත් නැත්නම් වසන්ත කාලවලට.මෙවර අලුත් අවුරුදු උත්සව ආරක්ෂක හේතු මත අවලංගු කරලා තිබුනේ. මගේ පුත්‍රයා නම් ඒ ගැන කණගාටුවෙන්. නිව්යෝක් අවුරුදු උදාවට පමණක් දෙවෙනි වන පැරිස් අව්රුදු උදාව බලන එක වැලකුනා.

සාමාන්‍යයෙන් හිමපතනය අඩු නගරයක් වුනත් හීනියට හිම වැටෙන්ඩ  පටන් අරගෙන. පැරිසියේ හැම විදියකම තියන ගොඩනැගිලි කතාකරනවා. එගොලන්ටම කියන්න කතාවක් තියනවා. සාහිත්‍ය දර්ශනය චිත්‍ර කලාව දේශපාලනය මොනවද මේ විදී නොදැක්කේ. පැරිසියට මිනිස්සු ප්‍රේම කරන්නේ ඒ නිසා. රයින් ගඟත් මහා විශාල පල්ලිත් රජ මාළිගාත් ඇරුණුකොට හැම විදියම මොකක් හරි ප්‍රතිමාවක්.

 ළඟකදී  ගිනිගත් Notre-Dame Cathedral , white  church  කියලා හදුන්වන Basilica of the Sacré-Cœur (Sacred Heart Basilica) in the Montmartre district සහ මොනාලිසා සමග වීනස් ඉන්න Louvre Museum අපේ අවධානය දිනාගත් ස්ථාන. ඔය හැම එකක් අතරේම බැස්ටිලය පැත්තේ ඇවිද්දා. පැරිසියේ ඉඳලා  ටිකක් දුරින් තියන වෙර්සලිස්  මන්දිරයත් අපි බැලුවා. ඒ වන විටත් Blog වල අපි විප්ලව ගැන කතා කරපු හින්දද මන්දා මට මැවුනේ ප්‍රංශ විප්ලවය . ඒක මහ වෙනස් එකක්. රයින්  නදිය ලේ වලින් නැහැවුන එකක්. පැරිසියේ විදී  අතරේ මම දකින ප්‍රංශ විප්ලවය වෙනස්.

 

ප්‍රංශ විප්ලවය 1780  විතර ඇතිවෙන්නේ. පොත්වල තියෙන්නේ ප්‍රංශය නොයෙක් හේතු නිසා ආර්ථිකමය කඩාවැටීමකට ලක් වෙනවා කියල. පුජක පක්ෂය , රජතුමා ඇතුළු රදළ පාලක පක්ෂය සහ සෙසු පුරවැසියන් විදිහට තමයි ප්‍රංශ සමාජය ස්ථර තුනකින් සැකසෙන්නේ. සෙසු පුරවැසියන් කැරලි ගහනවා බඩගින්න නිසා. පැරිසියෙන් ටිකක් ඈතට වෙන්න තියන රාජ මාලිගාවට පෙළපාලි යනවා. රජ්ජුරුවන්ට පැරිසියට යන්න කියලා බලකරනවා. රජ්ජුරුවෝ පැරිසියට ගියත් එතනින් පලායන්න  උත්සහ කරනවා. අවසානයේ XVI ලුවී රජතුමාත් මාරි බිසවත් ගිලටීනයට නියම කරනවා. ඔවුන්ගේ දරුවන් මැරෙන තුරු සිරගත කරනවා. එක දුවක් පස්සේ ඔස්ට්‍ර්යාවට සිරකරු හුවමාරු ක්‍රමයකට ලබා දුන්නත් දරුවන් නැහැ. ලුවිගේ සහෝදරයෙක් පැනගන්නවා. විප්ලවය අරාජිකව ලේ හලමින් ගෙවෙනවා. අවසානයට නැපෝලියන් මතුවෙලා ප්‍රංශය වෙනත් මාර්ගයකට වැටෙනවා.

 

ඔන්න ඔය පර්ච්චේදය තමයි ප්‍රංශ විප්ලවය කියලා කියන්නේ. ඒක අඳුරු යුගයක්. ඊරියගොල්ල මහත්තයා පරිවර්තනය කරපු ""මනුතාපය"' පොතෙත් තියෙන්නේ ඔය කාලය ආශ්‍රිත ජීවිතය. අපේ රටේ කන්ද උඩරට රාජධානිය යුරෝපිය ආක්‍රමණ වලට මුහුණ දෙනවා.ප්‍රංශ කරයන්ට ආසියාවට එන්න බැරිවුනේ  මේ විප්ලවය නිසා. හැබැයි ඉංග්‍රීසි කාරයෝ ආවට වඩා ප්‍රංශ කාරයෝ ආවනම්  අපිට කලාව දර්ශනය පැත්තෙන් දියුණු වෙන්ඩ තිබ්බ. ආසියාවේ දියුණුව එක තැන නැවතිලා. යුරෝපයේ දියුණුව පටන් අරගෙන. ලෝක බල ධ්‍රැව වෙනස් වෙන්න අරගෙන. ඇමරිකානු ජනපද  බ්‍රිතාන්‍යයෙන් නිදහස් වෙන්ඩ යුද්ධයක. ප්‍රංශය ආර්ථික අමාරුව තියාගෙන ආධාර යවනවා ඇමෙරිකාවට.

 

 කාර්ල්  මාක්ස් ගේ කියවීම

 1."bourgeois revolution"

 කාල් මාක්ස් (1818–83)  ප්‍රංශ විප්ලවය දැක්කේ වැඩවසම් රදල පැලන්තියෙන් බොර්ෂුවා  පැලැන්තියට බල හුවමාරුවක් විදිහට.  බොර්ෂුව කියලා අදහස් කරන්නේ මධ්‍යම පන්තියකට. ඒ අය  තමන්ගේ බලය සහ ආර්ථිකය උදෙසා ධනවාදී චින්තනය යොදාගන්නවා.

 2.Terror

මාක්ස් මුල්  ලියවිලි වල ප්‍රංශ විප්ලවයේ බිහිසුණු බව නොවැලක්විය හැකි දෙයක් බවට විශ්වාස කළා. වැඩවසම්වාදය අතුගාලා දාන්නත් බොර්ෂුවා  පැලැන්තිය ඔවුන්ට කළනොහැකි ත්‍රස්ත බව පැතිරීමටත්  අවවරප්‍රසාද සහිත පැලැන්තිය ( plebeian) යොදාගත්තා . ඉදිරි විප්ලව වලත් යම් ක්‍රමයක් අතුගා දමන්න මේ භිෂණය වුවමනා වෙන වගට හැඟීමක් පලවෙනවා.

 3.Rights

මාක්ස් ප්‍රංශ විප්ලවය දේශපාලන නිදහස දිනා දුන්නට මිනිස්සුන්ට ආර්ථික නිදහස ලැබුනා කියල විශ්වාස කරේ නැහැ. ධනවාදය යටතේ එහෙම එකක් ලැබෙයි කියලා ඔහු තුල විශ්වාසයක් නැහැ.

 4.හේතු

මාක්ස් ප්‍රංශ  විප්ලවය වැඩවසම් සමාජය තවදුරටත් යාන්ත්‍රණයක් වශයෙන් ඉදිරියට ක්‍රියාත්මක කල නොහැකි නිසා පැනනැගුනක්  බව විශ්වාස කළා. ආර්ථිකය කඩාවැටීම. බොර්ශුවා පැලැන්තිය ආර්ථිකමය වශයෙන් රදළ පැලැන්තියට වඩා බලවත්වීම තමයි අනිත් හේතු.

 

 

ප්‍රංශ විප්ලවයේ ත්‍රස්තවාදය.

 මේක මෙහෙයෙව්වේ Jacobian cult  එක. මැක්සිමිලියන් රොබෙස්පියර් Maximilien Robespierre තමයි නියමුවා. 70% මියයන අය පිඩිත පන්තියෙන් . පුජකයන් රදලයන් සහ බොර්ෂුවා  පාන්තිකයන් ඉතිරි 30%, කුමන්ත්‍රණ වාද බොරු ප්‍රචාර තමයි මේ මරණ වලට හේතුව .භිෂණය සහ සිවිල් යුද්ධ නිසා සමස්ත මරණ ලක්ෂ 3 විතර වෙනවා. සැක  හිතෙන අයව මරණ එක සාමාන්‍ය වුනා.

 

 ප්‍රංශ විප්ලවයේ බොරු පැතිරවීම.

 මිථ්‍යාව සහ දුස්තොරතුරු ඒ කාලයේත් තිබුනා. ප්‍රංශයේ උමං තුල ඉඳලා රහසිගතව නිකුත්වුන පත්‍රිකා මේ තොරතුරු පතුරුවා. වෛරය පැතිරවීම  Jean-Paul Mara  ( 24 May 1743 – 13 July 1793) කියන ලේඛකයාගේ ලිවීමේ ශෛලිය තදටම බලපෑවා. මේ මරණ වලට වක්‍රව ඔහුට වගකීමක් පැවරෙන්නේ ඒ නිසා. ඔහු මරණයට පත්වන්නේ 25 හැවිරිදි තරුණියක් අතින් . ඔහු ගැනත් වෙනම ලියන්න තරම් දේවල්. මාධ්‍යවේදීන් කියන්නේ හැමවිටම ඇත්ත නෙමෙයි.

 මේ බොරුවේ ප්‍රසිද්ධම චරිතය තමයි මාරි බිසව.ලුවී රජුගේ බිසව. ඔස්ට්‍රියානු කුමරියක්. ප්‍රංශයට ඇවිත් විවාහ වෙන්නේ 14 වෙනිවියේ. ඇය ගැන ප්‍රසිද්ද කරපු පාන් නැත්නම් කේක්  කාපල්ලා කියන වදන පසුකාලීනව බොරුවක් බව ඔප්පු උනා. ඇයගේ ලියකියවිලි වලින් ඇය තරමක් සානුකම්පිත කාන්තාවක්. දියමන්ති මාලයක් පිළිබඳවත් අයට බොරු චෝදනා එල්ල කරා. ප්‍රංශය බංකොලොත් වුනේ ඇයගේ  ක්‍රියාකාරිකම් නිසා නොවෙයි. යුද්ධය නිසා. නමුත් ඇයව ඉතා නපුරු දුෂ්ට ලෙස පින්තාරු කොට මරා දැමුවා.

 ඇගේ පිරිමි දරුවා 17වන ලුවී අදුරු කාමරය සිරගත කොට රෝග වැළදීමෙන්  මියයන්නට සලස්වූවා.

 

ප්‍රංශ රජමාලිගාවේ සිරි බලනවිට හිතුන දෙයක් තමයි රජ පවුලක් වුනත් හැමවිටම සැප නොවිඳි බව. රජ පවුලේ කුඩා ළමයින් විවිධ  වසංගත නිසා ඉතා කුඩා වයස් වලදීම මියයනවා. ඒ අයගේ පෞද්ගලිකත්වයක් නැති තරම් බිසව දරුවන් ප්‍රසූත  කරෙත් ප්‍රසිද්දියේ කියනවා.ඔවුන්ගේ ඇදුම් ආයිත්තම් පවා මහා බර සාරයි.අපහසුයි.

 ඒ කොහොම වුනත් ප්‍රංශ විප්ලවය ගැන අංශක 360 අවබෝධයක් ලබා ගන්න තමයි උත්සහ කලේ. එතකොට තේරෙන දෙයක් තමයි ප්‍රංශයේ උනත් විප්ලවයකින් තොරව බල හුවමාරුවක් කරගන්න තිබ්බා නමුත් වෛරය පැතිරවීම නිසා ලේ ගංගාවක් වුනා. බ්‍රිතාන්‍ය මේ වෙනකොටත් බල හුවමාරුවේ ඉදිරියට ගිහින්. 

අර භාජනයට ප්‍රංශ විප්ලවය කියන නම හරියටම ගැලපෙනවා කියල තමයි දැන් හිතෙන්නේ. ඥාතියාට ඒකට  මුදල් වැයවුනා  ගේන්න මහන්සි වුනා හැබයි වැරදි සංස්කෘතියකට වැරදි මිනිස්සුන් අතට පත්කළේ.

ලංකාවත් මේ ආසන්නයටම ගියපු අවස්ථා තිබුනා. මැතම උදාහරණය 2022 අරගලය, වාසනාවකට මග නැවතුනා.

1848 දෙවන ප්‍රංශ විප්ලවයට අදාළව කාර්ල් මාර්ක්ස් ගේ ප්‍රසිද්ධ කියමනක් තියනවා. History repeats itself, first as tragedy, second as farce, ඕක දිගටම නැවත නැවත වෙනවා. කිසියම් මොහොතක අපි ඉන්නේ tragedy  එකකද එහෙම නැතිනම් කවටයෙක් එක්කද කියලා තේරුම් ගන්න වෙන්නේ පස්සේ. ඒ නිසා මුළු ලෝකයම පරිස්සමින් බල හුවමාරු වලට යන්න ඕනේ. නැතිනම් මිලේච්ච්ත්වය ඉස්සරහට පනිනවා.

 

අපි ඉතිහාසය ඉගෙනගෙන තිබුනොත් (හරියට ) වර්තමානය තේරුම් ගන්න පුළුවන්. ඕක තමයි නිහඬවම මට හිතෙන්නේ.මමත් දැනුයි ඉතිහාසය ඉගෙනගන්න උත්සහ කරන්නේ ඒ නිසා වැරදි තිබුනොත් අපි කථා  කරමු.